Πρόγραμμα Επιμόρφωσης ενηλίκων "Γεωμυθολογία"

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ
 ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΥΛΙΔΑΣ , ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ-ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΑΡΙΝΑ, ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΘΝΙΚΟ KAI ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ , ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ - ΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ, ΦΟΥΝΤΟΥΛΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, ΕΤΑΙΡΟΣ  ΛΙΘΟΥΑΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗΣ , ALDONA DROSEIKIENE, ΕΤΑΙΡΟΣ  ΟΙΚΟΓΝΩΣΙΑ, ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ, ΕΥΤΥΧΙΟΥ ΕΥΗ, ΕΤΑΙΡΟΣ
GRUNDTVIG: Εκπαίδευση ενηλίκων
Τι είναι το GRUNDTVIG; Η δράση Grundtvig είναι μέρος του στόχου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την δια βίου εκπαίδευση, σε ευρωπαϊκό επίπεδο καθώς επίσης και σε κάθε μια από τις συμμετέχουσες χώρες। Στηρίζεται στην προηγούμενη δράση εκπαίδευσης ενηλίκων, (1995-99) αλλά είναι μεγαλύτερη ως προς το πεδίο γνώσης. Καλύπτει όλα τα επίπεδα και τους τομείς της εκπαίδευσης ενηλίκων. Εκτός από την εκπαίδευση που πραγματοποιείται μέσα στο επίσημο ή μη-επίσημο σύστημα, καλύπτει επίσης την εκμάθηση που πραγματοποιείται σε πιο άτυπη βάση, όπως η αυτόνομη μάθηση/ Στοχεύει στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής διάστασης της δια βίου μάθησης. Υποστηρίζει ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων με σκοπό να βελτιώσει την δυνατότητα πρόσβασης και την ποιότητα της εκπαιδευτικής παροχής για τους ενηλίκους, με τη βοήθεια της ευρωπαϊκής συνεργασίας। Παρουσιάζει μια μεγάλη ποικιλία εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Οι τελικοί δικαιούχοι είναι ενήλικοι που σε οποιοδήποτε στάδιο της ζωής τους επιθυμούν να μάθουν. Τη γενική ευθύνη για τη δράση Socrates- Grundtvig έχει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Grundtvig 2 : Συνεργασίες μάθησης.Η συνεργασία μάθησης Grundtvig 2 είναι ένα πλαίσιο για μικρής κλίμακας δραστηριότητες και συνεργασίες μεταξύ οργανισμών που εργάζονται στον τομέα της εκπαίδευσης ενηλίκων.
ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
Το πρόγραμμα ΣΩΚΡΑΤΗΣ/ GRUNDTVIG 2 με τίτλο: GEOMYTHOLOGY , ξεκίνησε από την Αντιγόνη Κρανιώτη, αναπληρώτρια υπεύθυνη του Κ.Π.Ε. Στυλίδας ।Το Φλεβάρη του 2006 πραγματοποιήθηκε προπαρασκευαστική επίσκεψη στη Στυλίδα, με τη συμμετοχή τριών υποψηφίων εταίρων από :ΕσθονίαΓερμανίαΤουρκίαΤο πρόγραμμα κατατέθηκε τον Μάρτη του 2006 με αιτήσεις συμμετοχής από 7 χώρες:Γερμανία, Εσθονία, Ιταλία, Κύπρο, Λιθουανία, Ρουμανία και Τουρκία και εγκρίθηκε με την συμμετοχή της Λιθουανίας και της Κύπρου και είναι 3ετους διάρκειας. ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
 Οι Κλιματικές περιβαλλοντικές και γεωμορφολογικές αλλαγές κατά τη διάρκεια των τελευταίων χιλιάδων ετών σε σχέση με την Ελληνική μυθολογία. Η συμβολή των Ελληνικών μύθων στην ανάπτυξη του Ευρωπαϊκού πολιτισμού και η συσχέτισή τους με ευρωπαϊκούς μύθους. Η Γεωμυθολογία στην περιβαλλοντική εκπαίδευση και την αειφορική ανάπτυξη με τη δημιουργία και λειτουργία Γεωμυθολογικών Πάρκων.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ
 Συνέδρια, Σεμινάρια Εργαστήρια Εργασίες πεδίου Επίσκεψη σε μουσεία. Δημοσίευση των μελετών, των εργασιών, του εκπαιδευτικού υλικού, ως αποτέλεσμα των δραστηριοτήτων του προγράμματος .
Τα αποτελέσματα της συνεργασίας μας … Το σχέδιο έχει μεγάλο αντίκτυπο στο εκπαιδευτικό προσωπικό του κέντρου. Νέοι δρόμοι ανοίχθηκαν, μεταξύ επιστημόνων διαφορετικών βαθμίδων εκπαίδευσης, διαφορετικών κατευθύνσεων και από διαφορετικές χώρες της Ευρώπης. Στις συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν στην Ελλάδα,την Κύπρο και την Λιθουανία, έγινε μια διαθεματική προσέγγιση του θέματος. Αναζητήσαμε τους κοινούς μύθους, τις κοινές ρίζες, την κοινή καταγωγή। Β) Οι περιβαλλοντικές αλλαγές που έγιναν κατά το παρελθόν στο περιβάλλον, επηρέασαν την διαδρομή του Homo Sapiens στην Ευρώπη. Σήμερα οι κλιματικές αλλαγές που παρατηρούνται στον πλανήτη επηρεάζουν όλους τους κατοίκους της Ευρώπης. Η αναζήτηση κοινών μύθων, κοινών ριζών, κοινής καταγωγής, βοηθά τους λαούς να κατανοήσουν την αναγκαιότητα κοινής αντιμετώπισης και κοινών στρατηγικών, για την επίλυση των σημερινών προβλημάτων, σε μια κατεύθυνση αειφορικής ανάπτυξης. Γ) Εκπαιδευτές που έχουν αποκτήσει σφαιρική άποψη για το αντικείμενο, είναι σαφές ότι επηρεάζουν, ευαισθητοποιούν και εκπαιδεύουν τις ομάδες - στόχους έτσι, ώστε να δημιουργηθούν τοπικές ομάδες δράσης και διαχείρισης χώρων ιδιαίτερου κάλλους και ιστορίας ,που υπάρχουν στην κάθε περιοχή, με τη δημιουργία ΓΕΩΠΑΡΚΩΝ που θα περιλαμβάνουν στοιχεία μυθολογίας, ιστορίας, γεωλογίας, παράδοσης, περιβάλλοντος, οικολογίας, οικοτουρισμού, κλπ.  Πιστεύουμε ότι η συνεργασία που είχαμε με τους εταίρους, τόσο στις συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν σε Ελλάδα και Κύπρο, όσο και στην ηλεκτρονική και τηλεφωνική επικοινωνία, ήταν πολύ θετική।Η μεταξύ μας επικοινωνία απέδειξε ότι, άνθρωποι με διαφορετική εκπαίδευση και κουλτούρα,από διαφορετικές χώρες, μπορούν στα πλαίσια των προγραμμάτων, να ανταλλάσουν ιδέες, απόψειςκαι σκέψεις για το παρόν και το μέλλον της χώρας τους, της Ευρώπης, του κόσμου και να αποκτήσουννέες στάσεις και συμπεριφορές στα πλαίσια μιας αειφόρου ανάπτυξης. Ακολουθήσαμε το πρόγραμμα δράσης που είχαμε συμφωνήσει και παρατηρήσαμε ότι έχουν γίνει κοινές προσπάθειες στην εύρεση της κατάλληλης ομάδας στόχου, στην αναζήτηση τοπικών μύθων και στην προσπάθεια ερμηνείας τους . Στα σεμινάρια που οργανώθηκαν στα πλαίσια των συναντήσεων, διαπιστώσαμε τις κοινές αξίες ,την κοινή καταγωγή και το κοινό μέλλον που έχουν οι λαοί σε κάθε γωνιά της Ευρώπης. Η εταίρος από την Λιθουανία, που εφαρμόζει το πρόγραμμα σε άτομα με σκλήρυνση κατά πλάκας ,έδωσε μια άλλη διάσταση του προγράμματος. Η αναζήτηση μύθων, θρύλων κλπ। βοηθά ανθρώπους με προβλήματα υγείας, να ξεχάσουν το πρόβλημα τους ( ψυχολογική υποστήριξη). Μια άλλη διάσταση που προέκυψε, είναι η συμβολή της «Γεωμυθολογίας» σε μια αειφόρα τουριστική ανάπτυξη.( Εναλλακτικός εκπαιδευτικός τουρισμός με τη δημιουργία ΘΕΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΡΚΩΝ).Οι μελλοντικοί οικονομικοί τουριστικοί πόροι των χωρών της Ευρώπης, θα προέρχονται από την παροχή Τουριστικών Υπηρεσιών υψηλού επιπέδου. Το πρόγραμμα είχε πολύ θετική επίδραση στις δράσεις του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης.Το πρόγραμμα επιμόρφωσης ενηλίκων GRUNDTVIG 2,ανοίγει τους ορίζοντες των δράσεων των μελών της παιδαγωγικής ομάδας, γιατί δεν περιορίζεται μόνο στην μαθητική κοινότητα αλλά επεκτείνεται στην εκπαίδευση ενηλίκων της τοπικής και Ευρωπαϊκής κοινότητας.  Το πρόγραμμα « Γεωμυθολογία» δίνει το έναυσμα σε ενήλικες, εργαζόμενους στην πλειοψηφία τους αλλά και συνταξιούχους, για να μάθουν :

-Την ιστορία και την προϊστορία του τόπου τους.

- Να κατανοήσουν τις περιβαλλοντικές αλλαγές που προσπάθησαν να εξηγήσουν οι μύθοι αυτοί.

-Να καταλάβουν ότι το περιβάλλον μεταβάλλεται συνεχώς.

-Να αντιληφθούν την ανθρώπινη παρέμβαση στις αλλαγές αυτές (πχ η κλιματική αλλαγή ) και τις δράσεις που πρέπει να γίνουν στην κατεύθυνση μιας ανάπτυξης, με σεβασμό στο περιβάλλον(περιβαλλοντική διάσταση)

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ - ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ :

1η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ των ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ,στην ΕΛΛΑΔΑ από τις 28 Νοεμβρίου μέχρι τις 3 Δεκεμβρίου 2006.

Κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του προγράμματος, οργανώθηκαν 3 συναντήσεις με τους εταίρους.δράσεις:

Κατά την διάρκεια της επίσκεψης στην Ελλάδα είχαμε:

- Γνωριμία του Αρχαίου Ελληνικού πολιτισμού, επίσκεψη σε αρχαιολογικούς χώρους, Ακρόπολη κλπ.

- Συνάντηση εργασίας στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δραπετσώνας (Πειραιάς)

- Συνάντηση εργασίας με την ομάδα-στόχο, στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Στυλίδας

.- Συνέντευξη τύπου και εκπομπή, με θέμα την «Γεωμυθολογία» στο Star channel της κεντρικής Ελλάδας.

- Σεμινάριο για την Γεωμυθολογία σε συνδιοργάνωση με τα ΚΠΕ Στυλίδας και Άμφισσας- Εργασία πεδίου με στόχο την σύνδεση των μύθων με την γεωλογία, με θέμα: ” Η Γεωμυθολογία στην Ελλάδα, στην Ευρώπη, στον κόσμο…”

Στο σεμινάριο συμμετείχε, η ομάδα-στόχος, εκπαιδευτικοί, τοπικοί φορείς και κάτοικοι της περιοχής (80 άτομα)Ο στόχος της συνεδρίασης ήταν, η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης και η ανταλλαγή γνώσης και πληροφορίας μεταξύ των εταίρων.

ΘΕΜΑΤΑ του ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΣΤΥΛΙΔΑ την 1η Δεκεμβρίου 2006.

«Η Γεωμυθολογία στην Ελλάδα, στην Ευρώπη, στον κόσμο ….», Μαρκατσέλης Ευάγγελος, υπεύθυνος του ΚΠΕ Στυλίδας. “Μύθοι και περιβαλλοντική εκπαίδευση”, Πανάγου Αθανάσιος αν .υπεύθυνος του ΚΠΕ Άμφισσας “Ενημέρωση στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα Grundtvig 2 GEOMYTHOLOGY”, Παπαγεωργίου Μαρίνα, συντονίστρια του προγράμματος. «Η Γεωμυθολογία στην Κύπρο», Ευτυχίου Εύη, ερευνήτρια- Οικογνωσία, κέντρο έρευνας και περιβαλλοντικών μελετών, εταίρος στην Κύπρο. “Μύθοι και γεωλογία στη Λιθουανία”, Aldona Droseikiene γενική γραμματέας της Λιθουανικής ένωσης σκλήρυνσης κατά πλάκας, στη Λιθουανία. “Προϊστορική κατοίκηση στη Φθιώτιδα “, Δημάκη Σοφία, αρχαιολόγος. "Κλιματολογικές αλλαγές και αλλαγές των ακτογραμμών, στην προϊστορία ” Μπαντέκας Ιωάννης, Γεωλόγος, υπ. Δρ.Πανεπιστημιου Αθήνας. “Αλλαγές του Γεωπεριβάλλοντος στο πρόσφατο γεωλογικό παρελθόν”, Φουντούλης Ιωάννης, καθηγητής Πανεπιστήμιου Αθήνας, εταίρος.Σάββατο 2 Δεκεμβρίου 2006. Εργασία πεδίου σε ομάδες, στην διαδρομή Δελφοί - Λιβάδι - Κωρύκειον Άνδρο, δολίνες Παρνασσού . Γεωλογικά φαινόμενα (ρωγμές, δολίνες από την περίοδο των παγετώνων κ.λπ.), βιοποικιλότητα, περιβαλλοντικά προβλήματα από τα μεταλλεία και τον τουρισμό , προτάσεις διαχείρισης. Επίσκεψη στους Δελφούς, «τον ομφαλό της γης», όπως πίστευαν οι αρχαίοι Έλληνες.
2η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ, 12-17 ΜΑΡΤΊΟΥ 2007.
Η δεύτερη συνάντηση, πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο.
-Εργασία πεδίου στα γεωμορφώματα του όρους Τρόοδος, στα αρχαία και σύγχρονα ορυχεία χαλκού και αμιάντου της Κύπρου, στο όρος Τρόοδος, στο φαράγγι της Κακαρίστρας . Επίσκεψη στο Αρχαιολογικό μουσείο Λευκωσίας , στο κάστρο της Λεμεσού, στο Κούριον αμφιθέατρο και μουσείο, στην πέτρα του Ρωμιού, το λιμάνι της Πάφου και το κάστρο.
Σεμινάριο στις εγκαταστάσεις του Intercollege, και το περιβαλλοντικό κέντρο του όρους Τρόοδος. Οι παρουσιάσεις όλων των συνεργατών είχαν σαν στόχο την παρουσίαση του προγράμματός και την ενημέρωση σε βασικά ζητήματα σχετικά με την Γεωμυθολογία στην Ευρώπη και στην Κύπρο ειδικότερα
ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ, ΣΤΙΣ 14 ΜΑΡΤΙΟΥ 2007 ΣΤΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑ
«Γεωμυθολογία στην Ελλάδα, στην Ευρώπη, στον κόσμο», Παπαγεωργίου Μαρίνα συντονίστρια του προγράμματος, ΚΠΕ Στυλίδας, “Η περιβαλλοντική εκπαίδευση, ένας μοχλός για την αειφορική ανάπτυξη” Ευαγγ. Μαρκατσέλης υπεύθυνος του ΚΠΕ Στυλίδας “Μια Γεωμυθολογική προσέγγιση του αρχαίου πολιτισμού”, Μαριολάκος Η. ομ. καθηγητής Πανεπιστήμιου Αθήνας “Οι Γεωπεριβαλλοντικές αλλαγές στο πρόσφατο γεωλογικό παρελθόν”, Φουντούλης Ιωάννης, καθηγητής Πανεπιστήμιου Αθήνας . ” Η Λιθουανική ιστορία στους μύθους”, Aldona Droseikiene, Droseikiene γενική γραμματέας της Λιθουανικής ένωσης σκλήρυνσης κατά πλάκας “Γεωμυθολογικά μονοπάτια στην Κύπρο” Πιεραντόνιο Παπάζογλου, λειτουργός περιβάλλοντος, Οικογνωσία. «Η γεωλογία της Κύπρου» από τον κ. Γ. Κωνσταντίνου, γεωλόγο τεως δ/ντη της Γεωλογικής Επισκοπής «Τοπικές Αντιλήψεις για τα απολιθωμένα κόκαλα των μεγάλων προϊστορικών θηλαστικών της Κύπρου» Ελεύθεριος Χατζηστερκώτης, Λειτουργός Θήρας και Πανίδας, Υπουργείο Εσωτερικών και Ειδικός Επιστήμονας, Τμήμα Βιολογικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο Κύπρου
3η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΛΙΘΟΥΑΝΙΑ 4-9 ΙΟΥΝΙΟΥ 2007.
Η τρίτη συνάντηση περιείχε τρεις δράσεις.Η πρώτη ήταν η συνάντηση των συντονιστών του προγράμματος για την διαχείριση του προγράμματος και την υποβολή του ετήσιου απολογισμού.-Η δεύτερη δράση, περιελάμβανε οργανωμένες περιηγήσεις στην παλαιά πόλη της Vilnius και το Kaunas, εργασία πεδίου στο Kernave , Trakai,, στις θίνες της Βαλτικής στην Palanga (το διάσημο θέρετρο της Λιθουανίας πλούσιο σε μύθους ) και στην Nerija ( lagoon, η μεγάλη λιμνοθάλασσα των χωρών της Βαλτικής )-Η τρίτη δράση περιελάμβανε Διάσκεψη- Σεμινάριο.Στο τέλος της επίσκεψης η Λιθουανική ένωση σκλήρυνσης κατά πλάκας, είχε προγραμματίσει διάσκεψη στο πάρκο Belmondo (κοντά στην Vilnius) μαζί με την ομάδα-στόχο (άτομα με πολλαπλή σκλήρυνση) Η διάσκεψη ήταν πολύ σημαντική γιατί οργανώθηκε την ίδια μέρα που όλες οι Ευρωπαϊκές χώρες γιορτάζουν “την ημέρα χωρίς σκλήρυνση κατά πλάκας”. Πάνω από 150 άνθρωποι συμμετείχαν στην διάσκεψη.
ΘΕΜΑΤΑ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ στις 8 Ιουνίου 2007 ,Vilnius
«Χαιρετισμός και ενημέρωση», Aldona Droseikiene, γενική γραμματέας της ένωσης « Η Γεωμυθολογία στην Ελλάδα, στην Ευρώπη στον κόσμο…» Μαρίνα Παπαγεωργίου,συντονίστρια του προγράμματος, ΚΠΕ Στυλίδας Ελλάδα
«Τα Κέντρα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα, ένας μοχλός στη βιώσιμη ανάπτυξη»Ευάγγελος Μαρκατσέλης, υπεύθυνος του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Στυλίδας Ελλάδα «Γεωμυθολογική προσέγγιση των εργασιών του Ηρακλή» Μαριολάκος Ηλίας, ομ. καθ. γεωλογίας, Πανεπιστήμιο Αθήνας. «Κλιματολογικές μεταβολές και αλλαγές της στάθμης της θάλασσας στη Μεσόγειο», Ιωάννης Μπαντέκας Γεωλόγος, υπ. Διδάκτωρ και Ιωάννης Φουντούλης επ. καθηγητής Πανεπιστήμιο Αθήνας «Κύπρος- Αφροδίτη, (Venus) Επιστήμη, Ιστορία και Μύθοι», Γιώργος Κωνσταντίνου, Κέντρο Περιβαλλοντικών μελετών «Λιθουανικές ρίζες : Ιστορία, μύθοι, θρησκεία», Jonas Trinkunas, τhe President of the Congress of Ethnic-religion in the World Sigitos Jakubonienes, θέατρο “Eternity circle”Banquet

Τι είναι η ΓΕΩΜΥΘΟΛΟΓΙΑ;

Γεωμυθολογία είναι ο κλάδος των γεωεπιστημών που στοχεύει να ανακαλύψει τη σχέση μεταξύ των μύθων που έπλασαν οι αρχαίοι κάτοικοι κάθε τόπου και του γεωπεριβάλλοντος στο οποίο έζησαν και κατοίκησαν και στο οποίο ίδρυσαν τις πόλεις τους και ανέπτυξαν τον πολιτισμό τους। Η μακροχρόνη ιστορία του ανθρώπου, του Homo sapiens, διαιρείται σε δύο μεγάλες περιόδους: Την ιστορική περίοδο που αρχίζει με την εφεύρεση της Γραφής και την Προϊστορική πριν από την ανακάλυψη της Γραφής.Για τους σκοπούς της Γεωμυθολογίας, η προϊστορική περίοδος πρέπει να διαιρεθεί περαιτέρω σε δύο υποπεριόδους, όταν ο Homo sapiens βρίσκεται στο στάδιο της τροφοσυλλογής (κυνήγι-και συλλογή καρπών) και μια μεταγενέστερη, όταν ο Homo sapiens, μετετρέπεται σε τροφοπαραγωγό। Η μυθολογική περίοδος είναι η προϊστορική περίοδος που αναφέρεται στις πράξεις των Θεών, των θεοτήτων, και των ηρώων। Αυτές οι πράξεις δεν μπορούσαν να είχαν καταγραφεί με γραπτό λόγο αλλά είχαν παραμείνει στη μνήμη των ανθρώπων, μέσω της προφορικής παράδοσης δηλαδή του προφορικού λόγου (μύθος)। Οι μύθοι αυτοί καταγράφηκαν αργότερα από διάφορους συγγραφείς. Τέτοια χαρακτηριστικά κείμενα είναι το “έπος Gilgamesh,” που αναφέρεται στους ανθρώπους της προϊστορικής Μεσοποταμίας, και η “Θεογονία,” του Ησίοδου που αντιπροσωπεύει τη μυθολογία των αρχαίων Ελλήνων। ΤΟ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΛΛΑΖΕΙ................................................................ Οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούν ότι το σύγχρονο γεωπεριβάλλον ενός τόπου, (ιδιαίτερα στις παράκτιες περιοχές), παραμένει σχεδόν αμετάβλητο, Αλλά το τοπίο που βλέπουν γύρω τους οι σύγχρονοι άνθρωποι, δεν είναι το ίδιο με αυτό που έβλεπαν οι προϊστορικοί κάτοικοι του ίδιου χώρου। Το γεωπεριβάλλον δεν παραμένει το ίδιο, αλλά συνεχώς αλλάζει. Στην πραγματικότητα, το περιβάλλον που μπορούμε να δούμε γύρω από μας δημιουργήθηκε πριν περίπου 5।000 έως 6।000 έτη (πριν από το παρόν). Αυτή η περίοδος είναι γνωστή ως «κλιματολογικό βέλτιστο» του Ολοκαίνου»Πριν από εκείνη την περίοδο, όλα ήταν διαφορετικά, ειδικά στα υψηλότερα γεωγραφικά πλάτη όπου οι Παλαιογεωγραφικές συνθήκες ήταν τελείως διαφορετικές και οι χερσαίες και οι παράκτιες περιοχές. Σε χαμηλότερα γεωγραφικά πλάτη, οι παλαιο-γεωγραφικές αλλαγές ήταν πολύ σημαντικές, κυρίως στις παράκτιες περιοχές, ενώ στις ηπειρωτικές και ενδοηπειρωτικές περιοχές, οι αλλαγές είναι μικρότερης σπουδαιότητας.Υπάρχουν παραδείγματα από διαφορετικά μέρη της γης όπου η γεωμορφολογία αλλάζει τόσο δραστικά που η παρούσα εικόνα είναι τελείως διαφορετική από τη προϊστορική. Παραδείγματος χάριν: Ο Περσικός Κόλπος δεν υπήρχε μέχρι το 12.000 πριν από σήμερα. Η περιοχή της Σαχάρας έγινε έρημος αμέσως μετά από την 5η χιλιετία। Πριν από αυτήν την περίοδο, το κλίμα στη Σαχάρα ήταν ευνοϊκότερο για τους προϊστορικούς κατοίκους της। Θεοί Οι προϊστορικοί άνθρωποι δημιούργησαν Θεούς που ήταν άμεσα συνδεδεμένοι με το γεωπεριβάλλον τους. Στη Σκανδιναβική μυθολογία, παραδείγματος χάριν, ο πάγος συσχετίζεται συχνά με το μύθο, ενώ ο πάγος είναι ανύπαρκτος στις μυθολογίες των λαών της τροπικής Αφρικής. Εντούτοις, υπήρχαν Θεοί κοινοί σχεδόν σε όλες τις αρχαίες μυθολογίες όπως, ο ήλιος και το φεγγάρι. Στις περισσότερες αρχαίες θρησκείες, ο ήλιος ανήκει στις πρώτες γενεές των Θεών στην ελληνική μυθολογία, ο ήλιος ανήκει στην τέταρτη γενιά των Θεών। Άμεση σχέση μεταξύ των Θεών και του Γεωπεριβάλλοντος: Η σχέση είναι άμεση όταν προσδιορίζονται ένας Θεός, ένας ημίθεος , ή ένας ήρωας με ένα γεωλογικό φαινόμενο। Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας τέτοιας περίπτωσης είναι ο Θεός Ήφαιστος της ελληνικής μυθολογίας ή του Vulcan της ρωμαϊκής μυθολογίας, οι οποίοι είναι οι Θεοί των ηφαιστείων και της ηφαιστειακής δραστηριότητας γενικά। Στη συγκεκριμένη περίπτωση, τα σχετικά γεωλογικά φαινόμενα σχετικά με την άνοδο του μάγματος προς την επιφάνεια της γης έχουν ονομαστεί επίσης από αυτούς τους Θεούς। (ηφαιστειότητα-βουλκανισμός)Η αρμόδια θεότητα για τους σεισμούς στην ελληνική μυθολογία ήταν αρχικά ένας γίγαντας, ο Εγκέλαδος , ο οποίος αργότερα αντικαταστάθηκε από τον Ποσειδώνα ο οποίος ήταν συγχρόνως ο Θεός των υδάτων। Αυτή η αντικατάσταση πραγματοποιήθηκε σε μεταγενέστερες εποχές।Η Γιγαντομαχία, όταν η γενιά των γιγάντων νικήθηκε από την γενιά του Δία.Έμμεση σχέση μεταξύ των Θεών και του Γεωπεριβάλλοντος:Απόψεις ότι «Οι μύθοι δεν αντιστοιχούν στην πραγματικότητα αλλά είναι εφευρέσεις του μυαλού των ανθρώπινων όντων που έζησαν κατά τη διάρκεια αυτής της απόμακρης εποχής». συνδέονται πιθανώς με το γεγονός ότι δεν έχουμε συνειδητοποιήσει ακόμα τις μεγάλες αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν στο γεωπεριβάλλον μεταξύ του 18.000 και 6.000 έτη πριν από σήμερα, ειδικά στις περιοχές των ακτογραμμών και στις περιοχές που καλύπτονταν από παγετώνες.Κατά τη διάρκεια της νεώτερης Παλαιολιθικής, της μεσολιθικής, και της νεολιθικής περιόδου, η γεωμορφολογία των ακτών ολόκληρου του πλανήτη άλλαξε τόσο πολύ που είναι αδύνατο τώρα να αναγνωριστεί η αρχική παράκτια γεωμορφολογία. Τα πιο εντυπωσιακά παραδείγματα είναι το Αιγαίο Πέλαγος, ο Περσικός Κόλπος, η Αυστραλία, και οι ακτές της ΠολυνησίαςΣτο Αιγαίο Πέλαγος πριν 18.000 έτη, παραδείγματος χάριν, ο αριθμός και το σχήμα των νησιών ήταν εξ ολοκλήρου διαφορετικό, ενώ ο σημερινός Περσικός Κόλπος δεν είχε ακόμη σχηματιστεί και ο Ινδικός Ωκεανός έφτανε μέχρι τα στενά Hourmouz. Αυτά εμφανίστηκαν επειδή η στάθμη θάλασσας ήταν χαμηλότερη της σημερινής στάθμης τουλάχιστον 125 μ κατά τη διάρκεια της παγετώδους περιόδου, κυρίως λόγω των κλιματο- ευστατικών κινήσεωνΜετά από μια βαθμιαία άνοδο στη θερμοκρασία και την έναρξη της τήξης των παγετώνων, το νερό έφθασε από τους παγετώνες στους ωκεανούς και προκάλεσε τη βαθμιαία άνοδο της θάλασσας. Οι παράκτιες περιοχές πλημμύρισαν. Αυτό το φυσικό-γεωλογικό καθεστώς, το οποίο ξεκίνησε πριν περίπου 18.000 χρόνια, συνεχίστηκε μέχρι πριν 6.000 χρόνια॥ Αυτό σημαίνει ότι οι κάτοικοι των παράκτιων περιοχών του πλανήτη παρατήρησαν ότι το έδαφος στο οποίο αυτοί ζούσαν το κάλυπτε η θάλασσα, είτε με γρήγορους είτε με πιο αργούς ρυθμούς, συνεχώς για 12.000 έτη. Κατά τη διάρκεια του ίδιου χρονικού διαστήματος, οι σεισμοί, η ηφαιστειακή δραστηριότητα, τα tsunamis, και άλλα φυσικά φαινόμενα προκαλούσαν τοπικές καταστροφέςΠρέπει επίσης να λάβουμε υπόψη ότι, κατά τη διάρκεια της ίδιας χρονικής περιόδου, ο Homo sapiens έφερε μια μεγάλη πολιτιστική, οικονομική, και κοινωνική επανάσταση με την εφεύρεση της γεωργίας. Η κλιματολογική αλλαγή συνέβη πριν 18.000 χρόνια όταν ο Homo sapiens ήταν και κυνηγός και τροφοσυλλέκτης και τελείωσε όταν έγινε όχι μόνο αγρότης αλλά και ανέπτυξε τη ναυσιπλοΐα, το εμπόριο, την κεραμική, και τη μεταλλουργία.Για να είμαστε σε θέση να αντιληφθούμε την κοινωνικό-ψυχολογική αντίδραση των ανθρώπων της εποχής από την επίδραση των πλημμυρών, πρέπει να φανταστούμε πώς η κοινωνία μας θα αντιδρούσε εάν οι κάτοικοι του Μανχάταν, της Σαγκάης, της Μπανγκόκ, ή του Πειραιά αντιληφθούν ότι η στάθμη θάλασσας είχε αρχίσει να ανεβαίνει αργά και σταθερά για πολλά έτη, για χιλιάδες έτη;Επιπλέον σε μερικές άλλες περιπτώσεις, όπως παραδείγματος χάριν στην Ελλάδα, στην Ινδονησία, και στην Ιαπωνία, εκτός από αυτήν την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, δρούσαν κατά διαστήματα ηφαίστεια, σεισμοί, tsunamis. Έτσι οι λαοί που ζούσαν κοντά στη θάλασσα διατύπωσαν πολλούς από τους μύθους τους κατά τη διάρκεια αυτής της εποχής. Για τους κατοίκους των περιοχών των υψηλότερων γεωγραφικών πλατών, όπως η βόρεια Ευρώπη και η βόρεια Αμερική, οι άνθρωποι που έζησαν στις περιοχές υψηλού ύψους, όπως οι Άλπεις, η υποχώρηση των παγετώνων συνοδεύθηκε από τη μετανάστευση των κατοίκων από το νότο στο Βορρά, στην πρώτη περίπτωση, και από τις περιοχές χαμηλότερου σε υψηλότερου ύψους, στη δεύτερη. Αυτό ήταν το φυσικογεωλογικό τοπίο όταν διατύπωσαν βαθμιαία πολλούς από τους μύθους τους οι άνθρωποι αυτής της προϊστορικής εποχής, ανάλογα με το γεωγραφικό περιβάλλον που έζησαν και τις τοπικές φυσικο-γεωλογικές ιδιαιτερότητές του.Η γεωμυθολογία προσπαθεί να ανακαλύψει τη σχέση που είναι κρυμμένη πίσω από κάθε μύθο με το γεωπεριβάλλον της περιόδου που πλάστηκε αυτός ο μύθοςΕπειδή οι πρωϊμότεροι και σημαντικότεροι από τους ανθρώπινους πολιτισμούς έχουν αναπτυχθεί στις περιοχές γύρω από την ανατολική Μεσόγειο και τον Περσικό Κόλπο, θα χρησιμοποιήσουμε αυτές τις περιοχές ως αποδεικτικά παραδείγματα των γεγονότων που περιγράφονται στις μυθολογίες αυτών των λαών.Η καταστροφή της EriduΟι Σουμέριοι ήταν οι πρώτοι που εγκαταστάθηκαν στη Μεσοποταμία στα μέσα της 5ης χιλιετίας Π.Χ Ανακάλυψαν τη σφηνοειδή γραφή. και πίστευαν στη μεταθανάτια ζωή. Δύο από τους σημαντικότερους Θεούς των Σουμερίων ήταν ο Enki, που ήταν ο Θεός του νερού, και Enlil, η οποία ήταν η Θεά του αέρα.Η παλαιότερη πόλη της Μεσοποταμίας ήταν η Eridu, που βρίσκεται στο νοτιοανατολικό μέρος της περιοχής, του ποταμού Εφράτη. Μερικές άλλες γνωστές πόλεις αυτής της περιόδου είναι η Ur και η Uruk. Κάθε πόλη είχε τον προστάτη Θεό της. Ο Θεός προστάτης της Eridu ήταν ο Enki.Ο μύθος λέει ότι η Ιnanna, η θεά του έρωτα, ενδιαφερόταν για μια νέα πόλη, που ονομάστηκε Uruk, αν και δεν είχε ούτε τη δύναμη ούτε το γόητρο άλλων νέων πόλεων. Κατά τη διάρκεια ενός συμποσίου των Θεών, η Inanna αποπλάνησε το φιλήδονο Θεό Enki, που ήταν μεθυσμένος. Σε κάποια στιγμή και σε αντάλλαγμα του ερωτά της,Η Inanna ζήτησε από Enki να της αποκαλύψει τη θέση των “εκατό θείων δυνάμεων” εκείνων που προστάτευαν την Eridu. Μόλις ο Enki της αποκάλυψε το μυστικό, η Inanna τον εγκατέλειψε , πήρε τις εκατό θείες δυνάμεις από το Eridu και τις πήγε στην Uruk. Ο Enki δεν κατόρθωσε ποτέ να σώσει την Eridu από την παρακμή και η Uruk έγινε βαθμιαία μια από τις ισχυρότερες πόλεις. Ο Enlil, ο Θεός του αέρα, πήρε τη θέση του Enki., και συνέχισε από τότε να είναι ισχυρότερος από τον Enki, και έτσι σύμφωνα με τη μυθολογία των Sumerians, η πόλη Eridu έμεινε από τότε χωρίς οποιοδήποτε ίχνος ανθρώπινης ζωής, λόγω της ερήμωσης που ακολούθησε την εποχή του κλιματολογικού optimum του Ολόκαινου. Την ίδια εποχή, έχουμε παρατηρήσει μια παρόμοια αλλαγή του κλίματος σε ξηρό και σε άλλες περιοχές της γης, με παράδειγμα την ερημοποίηση στην Σαχάρα.Η μελέτη των πρόσφατων χερσαίων ιζημάτων, όπως οι αποθέσεις των λιμναίων ιζημάτων, των παλαιοεδαφών και των αιολικών αποθέσεων που βρίσκονται στα ξηρότερα μέρη της σύγχρονης ερήμου Σαχάρας, παρουσιάζουν μια διαδοχή των ξηρών και υγρών κλιματολογικών φάσεων. Σύμφωνα με τον Petit-Maire , στο τέλος του πλειστόκαινου, εμφανίστηκε μια φάση έντονης ξηρασίας με την αιχμή της γύρω στο 18.000 π.α.σ.ΣαχάραΦαίνεται ότι το παλαιοκλίμα στην κεντρική Ευρώπη ακολουθεί μια διαφορετική πορεία από ότι στη Σαχάρα, τη Νεκρή Θάλασσα, και τη Μεσοποταμία. Ενώ στην κεντρική Ευρώπη, το κλίμα ήταν ξηρό, στη Σαχάρα, τη Νεκρή θάλασσα, και τη Μεσοποταμία, άρχισε πριν περίπου 9.000 χρόνια μια υγρή φάση και διήρκεσε μέχρι πριν 4.500 χρόνια (το 2.500 Π.Χ.). Φαίνεται ότι η ευνοϊκότερη περίοδος στις περιοχές αυτές εκτείνεται χρονικά μέχρι πριν 4.500 έτη. Κατά τη διάρκεια αυτής της υγρής φάσης, οι αρχαιολογικοί οικισμοί που ανακαλύφτηκαν χρονολογήθηκαν μεταξύ του 8.200 και 6.800, όταν οι λίμνες έφθασαν στο μέγιστο βαθμό ανάπτυξής τους. Από τότε, μια ξηρά περίοδος αρχίζει με την τελευταία κατοίκηση να φθάνει μέχρι πριν 4.500 έτη (2.500 Π.Χ.). Οι συνθήκες στη Σαχάρα έγιναν δυσμενέστατες για τους προϊστορικούς κατοίκους, οι οικισμοί εγκαταλείφθηκαν, και δεν υπάρχει κανένα παρόμοιο αρχαιολογικό εύρημα κατοίκησης από τότε.Οι άνθρωποι έζησαν σε αυτήν την περιοχή για ένα σχετικά μικρό χρονικό διάστημα. Οι πρώτοι οικισμοί χρονολογήθηκαν πριν 6.980 + 320 έτη, ενώ τελευταίοι πριν περίπου 5.700 ± 100 έτη Συνεπώς, οι κλιματολογικές συνθήκες στη Σαχάρα ήταν ευνοϊκές, ή σχετικά ευνοϊκές, για τους ανθρώπους μόνο κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Δεδομένου ότι παρόμοιες κλιματολογικές συνθήκες πρέπει να συνέβησαν στη Μεσοποταμία κατά τη διάρκεια του ίδιου χρονικού διαστήματος, η αντικατάσταση του Enki, του Θεός των υδάτων, από τον Enlil, τον Θεό του αέρα, στην Eridu είναι άμεσα συνδεδεμένη με την αλλαγή των κλιματολογικών συνθηκών της περιοχής της EriduΣόδομα και ΓόμοραΗ περιγραφή της συνολικής καταστροφής στα Σόδομα και Γόμορα δίνεται στη Βίβλο (Γένεσις 19:25). Η ακριβής θέση της πόλης Σόδομα δεν είναι γνωστή, αλλά μερικοί προτείνουν ότι μπορεί να είναι κοντά στο όρος Sedom, ανατολικά της νότιας λεκάνης της Νεκρής Θάλασσας.Η Νεκρή Θάλασσα είναι μια ενεργός τεκτονική τάφρος, η οποία δημιουργήθηκε από δύο κατά προσέγγιση παράλληλα ρήγματα. Τα ρήγματα είναι μέρος του κεντρικού τμήματος της σημαντικότερης ρωγμής του γήινου φλοιού κατεύθυνσης βορρά-νότου που χωρίζει την αραβική λιθοσφαιρική υποπλάκα, στην ανατολή, από την πλάκα του Σινά, στη δύση. Η αραβική υποπλάκα βρίσκεται σε κίνηση προς Βορρά συνεχώς από το Μειόκαινο.Τα πολλά ρήγματα στην περιοχή της Νεκρής Θάλασσας παρουσιάζουν συνεχή σεισμική δραστηριότητα με ένα μέγιστο μέγεθος σεισμού 6,9 (κλίμακα Richter) στο χρονικό διάστημα από το 1909 ως το 1993.Μερικά γεωλογικά στοιχεία μιας αριστερής-πλευρικής ρηγματικής κίνησης και μια μεγάλη καθίζηση που γέμισαν τη λεκάνη με ιζήματα δείχνουν ότι πιθανότατα ήταν ένας μεγάλος σεισμός που κατέστρεψε τα Σόδομα και τα Γόμορα.